Datametri Logo
01
Talep Fiyat Esnekliği ve Gelir Optimizasyonu Eğrileri (Price Elasticity)
Fiyat Esnekliği Optimizasyon Eğrisi
"Fiyat Değişimlerinin Satış Hacmine Asimetrik Etkisi ve Ciro Maksimizasyonu"

Bir ürünün fiyatını artırmak birim başına kârı artırırken, toplam satış hacmini düşürür. Bu iki zıt kuvvet arasındaki dengeyi bulmak, mikroekonominin temel problemidir. Bu model, fiyat ile talep arasındaki ilişkiyi basit bir oran olarak değil; log-lineer bir fonksiyon olarak sürekli bir eğri üzerinde çizer.

Bu Analizi Diğerlerinden Ayıran Güç: Geleneksel yaklaşımlar sadece satış hacmine odaklanırken; bu model çift eksenli (Dual-Axis) yapısıyla talebi ve toplam geliri aynı uzayda çarpıştırır. Türev hesaplamalarıyla gelir parabolünün zirvesini bularak, teorik değil tamamen matematiksel olan "Optimum Fiyat Noktasını" (Maximum Revenue) tespit eder.

Bu Analiz Hangi Sorularınıza Cevap Verir?
  • Fiyatımızı %10 artırırsak hacimsel kaybımız ne olur ve bu kayıp toplam ciromuzu artırır mı yoksa çökertir mi?
Araştırmacıya Sağlayacağı Ek Fayda Ne Olabilir?
  • Şirketin büyüme stratejisine göre (Pazar payı kazanmak vs. Kârlılığı maksimize etmek) tam olarak hangi fiyat noktasında durulması gerektiğini gösteren kanıta dayalı bir harita sunar.
Talep Fiyat Esnekliği ve Gelir Optimizasyonu
Fiyat yükseldikçe satış ihtimali düşer (Log-linear demand). Ancak asıl kritik olan, ciro/gelir (revenue) eğrisinin yaptığı paraboldür. Model, fiyat ile miktarın çarpımının en yüksek noktaya ulaştığı "Maksimum Gelir Noktasını" matematiksel olarak işaretler.
02
Marka-Fiyat Ödünleşimi Analizi (Brand Price Trade-Off - BPTO)
BPTO Analizi Tipping Point
"Rakibe Kıyasla Artan Fiyat (Premium) Karşısında Marka Sadakatinin Direnci"

Marka değeri (Brand Equity), soyut bir sevgi ölçümü değil; müşterinin rakibe gitmemek için cüzdanından fazladan çıkardığı paranın ta kendisidir. BPTO analizi, rakiplerin fiyat indirimlerine karşı markanızın ne kadar süre ve ne büyüklükte bir fiyat farkına (premium) direnebileceğini ölçer. Tüketiciye doğrudan markayı sevip sevmediğini sormaz; onları gerçekçi bir rekabet senaryosuna sokar. Algoritma, rakip fiyatları sistematik olarak düşürerek müşterinin markanızı terk ettiği o kritik "Kırılma Noktasını" (Tipping Point) adım adım tespit eder.

Hangi Sorularınıza Cevap Verir?
  • Pazardaki en agresif rakibimiz fiyatını ne kadar düşürürse, bizim sadık müşteri kitlemiz çözülmeye ve rakibe kaymaya başlar?
Araştırmacıya Sağlayacağı Ek Fayda:
  • Rakip indirim kampanyalarına panikle cevap vermek yerine, pazar payınızın güvende olduğu o "esneklik marjını" bilerek kârınızı korumanızı sağlar.
Marka-Fiyat Ödünleşimi Analizi
Farklı fiyat noktalarında markanızın rakiplere karşı ne kadarlık bir premium fiyat avantajına sahip olduğunu, marka sadakatinin nerede kırıldığını (çapraz esneklik) gösterir.
03
Gabor-Granger Doğrudan Fiyatlandırma Modeli
Gabor-Granger Price Laddering
"Fiyat Merdiveni Üzerinden Satın Alma İhtimalinin Ölçümü"

Özellikle pazara yeni girecek olan inovatif ürünlerin (NPD) fiyatlandırılmasında kullanılan klasik ve güçlü bir yöntemdir. Tüketicilere belirli bir ürün için ardışık fiyat noktaları (price laddering) sunarak, her bir seviyedeki "Kesinlikle Satın Alırım" ihtimalini hesaplar.

Gücü: İlgili ürün için tüketicinin zihnindeki Maksimum Ödeme İsteği (Willingness to Pay - WTP) eşiğini dinamik olarak zorlar. Her basamakta azalan talep eğrisini, fiyatla çarparak ciro endeksine çevirir.

Hangi Sorularınıza Cevap Verir?
  • Piyasaya yeni süreceğimiz bu inovatif ürün için tüketicilerin kabul edeceği maksimum tavan fiyat nedir?
Araştırmacıya Sağlayacağı Ek Fayda:
  • Lansman fiyatlandırmasında "çok ucuza satıp değer algısını düşürme" ile "çok pahalıya satıp rafta kalma" risklerini ortadan kaldırır.
Gabor-Granger Fiyatlandırma Modeli
Fiyat merdiveninde (ladder) yükseldikçe, o fiyatı kabul eden müşteri sayısının düşüşünü gösterir. Gelir eğrisi (Revenue) en yüksek ciroyu getirecek optimal kancayı bulur.
04
Hedonik Fiyatlandırma Modeli (Ekonometrik Açıklanmış Tercih)
Hedonic Pricing Shadow Price
"Gerçek Pazar Verisi Üzerinden Ürün Özelliklerinin Gizli Parasal Değeri"

Geleneksel pazar araştırmaları anketler üzerinden (Stated Preference) çalışır. Hedonik modeller ise sahadaki binlerce ürünün gerçek raf fiyatlarını ve ambalaj üzerindeki özellikleri (Big Data) Çoklu Doğrusal (OLS) veya Lasso Regresyonu ile analiz eder.

Temel Farkı: Tüketiciye hiçbir şey sormaz. Piyasanın kendi dinamiklerini çözümler. Örneğin, ürün etiketindeki "Organik" ibaresinin veya "Cam Ambalajın" raf fiyatına net olarak "+12.50 ₺" değer kattığını, gerçek satış verileri üzerinden "Gölge Fiyat" (Shadow Price) olarak kanıtlar.

Hangi Sorularınıza Cevap Verir?
  • Maliyetleri optimize ederken, ürünümüzden "X" özelliğini çıkarırsak raf fiyatımızda ve piyasa algısında ne kadarlık bir parasal kayıp yaşarız?
Araştırmacıya Sağlayacağı Ek Fayda:
  • Ar-Ge laboratuvarında eklenecek her bir yeni formülün veya özelliğin nihai fiyat etiketindeki matematiksel karşılığını vererek ürün geliştirme bütçelerini optimize eder.
Hedonik Fiyatlandırma Gölge Fiyat Analizi
Model çıktısı, pazar veritabanındaki her bir ürün özelliğinin raf fiyatına (premium) net katkısını regresyon katsayılarıyla (shadow price) ispatlar.
05
Olasılık Entegreli Van Westendorp Fiyat Duyarlılığı Metresi (PSM)
Van Westendorp Optimum Price
"Tüketici Algısındaki 'Değer' Sınırları ve İdeal Fiyat Aralığı Kesişimleri"

Fiyat sadece ekonomik bir rakam değil, güçlü bir psikolojik sinyaldir. Van Westendorp (Price Sensitivity Meter), bir ürünün "kalitesiz" algılanacak kadar ucuz olduğu nokta ile "soygun" hissi verecek kadar pahalı olduğu noktalar arasındaki o psikolojik güven aralığını belirler.

Bizim Farkımız: Standart PSM yalnızca 4 kesişim doğrusu çizerken; biz modele "Satın Alma Olasılığı" (Probability of Purchase) verisini de entegre ediyoruz. Böylece sadece tüketicinin "adil" bulduğu fiyatı değil, markaya en çok nakit girdisi sağlayacak olan "Optimum Fiyat Noktasını" (OPP) da gösteren genişletilmiş bir algoritma sunuyoruz.

Hangi Sorularınıza Cevap Verir?
  • Tüketicinin algısında, pazarın kabul edebileceği en düşük "kalite bariyeri" ve en yüksek "pahalılık bariyeri" tam olarak hangi TL değerlerinde başlıyor?
Araştırmacıya Sağlayacağı Ek Fayda:
  • Promosyon ve indirim dönemlerinde markanın ucuzluk algısına kapılmaması için inebileceği en tehlikesiz taban fiyatı belirler.
Van Westendorp PSM Kesişimleri
Grafik; Çok Ucuz, Ucuz, Pahalı ve Çok Pahalı kümülatif eğrilerinin kesişimlerini sergiler. Çapraz kesişim noktaları, Kabul Edilebilir Fiyat Aralığını (Range of Acceptable Prices) ve İndifference Point (Kayıtsızlık Noktası) değerlerini net olarak sınırlar.
06
Seçime Dayalı Konjoint Analizi (CBC) ve Çok Boyutlu Fayda Modellemesi
Hierarchical Bayes Discrete Choice
"Ayrık Seçim Deneyleri (Discrete Choice) Üzerinden Fiyat Esnekliği ve Ödeme İsteği (WTP) Simülasyonları"

Konjoint analizi (Conjoint Analysis), pazar araştırmalarındaki fiyatlandırma biliminin altın standardıdır. Tüketiciye ürün özelliklerini izolasyon altında sormak yerine; onlara gerçek bir rekabetçi pazar rafındaymış gibi farklı fiyat ve özellik kombinasyonlarına sahip alternatif paketler sunar. Tüketicinin "örtük tercihlerini" (Discrete Choice) algoritmik olarak ayrıştırır.

Modelimiz, deterministik pazar ortalamalarını reddeder. Hiyerarşik Bayes (HB) tahminlemesi ve Monte Carlo Markov Zincirleri (MCMC) iterasyonlarını kullanarak on binlerce simülasyon gerçekleştirir ve her bir birey için heterojen bir "kısmi fayda katsayısı (Part-Worth Utility)" matrisi oluşturur.

6.1. Temel Niteliklerin Göreceli Önem Ağırlıkları (Attribute Importance)

Tüketicilere doğrudan "Fiyat sizin için ne kadar önemli?" sorusunu sormaz. Özelliklerin göreceli önem düzeylerini, tüketicinin ekranda yaptığı gerçek "ödünleşim" (trade-off) davranışları üzerinden algoritmik olarak hesaplar.

Araştırmacıya Sağlayacağı Ek Fayda

İletişim stratejilerinde ve reklam metinlerinde vurgulanması gereken en kritik "Değer Teklifini" (Value Proposition) istatistiksel bir kesinlikle ortaya koyar.

Temel Niteliklerin Göreceli Önem Ağırlıkları

6.2. Marjinal Ödeme İsteği (Willingness to Pay - WTP) Değerlemesi

Özellik fayda katsayıları ile fiyat katsayıları arasındaki marjinal ikame oranını (Marginal Rate of Substitution) hesaplayarak; bir ürün özelliğinin (örneğin; "Organik Sertifikası") tüketici nezdindeki tam parasal karşılığını (₺) matematiksel olarak ekstrakte eder. Ar-Ge ekiplerini "aşırı mühendislik" (over-engineering) israfından kurtarır.

Marjinal Ödeme İsteği (WTP) Değerlemesi

6.3. İhtiyaç Odaklı Konjoint Segmentasyonu (Needs-Based Segmentation)

Tüketicileri yaş veya cinsiyete göre değil; doğrudan Hiyerarşik Bayes modelinden elde edilen fayda katsayılarına göre (Latent Class Analysis ile) kümeleştirir. Demografi yalan söyleyebilir, ancak ödünleşim metrikleri yalan söylemez. Pazarın heterojen yapısını, kârlılık odaklı niş hedef kitleler yaratarak böler.

İhtiyaç Odaklı Konjoint Segmentasyonu

6.4. CBC Simülatörü Tabanlı Dinamik Fiyat Duyarlılığı Eğrisi

Fiyat esnekliğini vakum altında (izole) ölçmez. Pazardaki rakiplerin mevcut ürün özellikleri ve fiyatları simülatörde sabit tutulurken, sadece kendi markanızın fiyatı artırıldığında pazar payının (Share of Preference) rakiplere doğru nasıl eridiğini gösteren dinamik bir duyarlılık eğrisi çizer.

Hangi Sorularınıza Cevap Verir?

Mevcut rekabet koşullarında fiyatımızı ne kadar artırırsak tüketiciler "elastik kırılma" bölgesine girip aniden Rakip A'ya yönelmeye başlar?

CBC Dinamik Fiyat Duyarlılığı Eğrisi
07
Rekabetçi Pazar Payı Simülasyonu (What-If Scenarios) ve İnteraktif Model
Market Simulator What-If Scenarios
"Fiyatlandırma ve İnovasyon Stratejilerinin Pazar Payına Dinamik Etkisi"

Tüm ileri fiyatlandırma ve Bayes modellerinden elde edilen devasa verinin, şirket yönetim kurullarının doğrudan kullanabileceği etkileşimli bir "Simülatöre" dönüştürülmüş halidir. Veriyi statik bir rapor formatından çıkararak; markanızın gelecekteki pazar senaryolarını hiçbir finansal risk almadan test edebileceğiniz dinamik bir stratejik karar destek modülüne dönüştürür.

Güçlü Yanı: Algoritma, pazardaki her oyuncunun mevcut ürün gamını referans kabul eder. "Randomized First Choice" (RFC) veya "Share of Preference" algoritmaları aracılığıyla olasılık dağılımlarını modeller, olası senaryolar anlık hesaplanır ve rakiplerin karşı hamleleri öngörülür.

Hangi Stratejik Sorularınıza Cevap Verir?
  • Fiyat Rekabeti: Ürün fiyatımızı %10 artırdığımızda, ana rakibimiz fiyatını %5 düşürürse, pazar payı dağılımı nasıl şekillenir?
  • Değer Algısı: Yeni ürünümüze "Cam Ambalaj" ekleyip fiyatı %15 artırdığımızda, kitlemiz bu katma değeri tolere edebilir mi?
  • Yamyamlaşma (Cannibalization): Yeni "Premium" varyantımız, rakiplerin payından mı alacak, yoksa kendi alt-segment ürünümüzün satışlarını mı eritecek?
İnteraktif Excel Pazar Simülatörü Entegrasyonu:

Datametri olarak, HB tahminleme algoritmalarımızı proje sonunda kurumsal bir Excel Simülatörü içine entegre ederek kurumunuza teslim ediyoruz. Pazarlama ve Finans yöneticileriniz; yönetim kurulu toplantılarında açılır menüleri kullanarak pazarın parametrelerini anlık olarak değiştirebilir ve her senaryonun pazar payı ve ciro etkisini saniyeler içinde simüle edebilirler.

What-If Excel Pazar Simülatörü

Optimum Fiyatınızı Birlikte Modelleyelim

Tüketicilerin markanıza biçeceği "gerçek parasal değeri" ölçmek ve kârlılığınızı maksimize edecek fiyatlandırma senaryolarını test etmek için bizimle iletişime geçin.